Fjalori i Gjuhësisë – indeksi

THEKS

1. Shqiptim me zë më të fortë ose me ton më të ngritur i

një rrokjeje a i një zanoreje në fjalë, dallim që i bëhet një

rrokjeje a një zanoreje në fjalë gjatë të folurit; shenjë e

posaçme që, kur shkruajmë, vihet mbi zanoren e shqiptuar në

këtë mënyrë. Theks i lëvizshëm (i lirë, i ngulët ose i

palëvizshëm). Theksat ritmikë theksat e një vargu. Theksi i

fjalës. Thinja e theksit. Lëvizja (shpërngulja) e theksit. Theksi

bie mbi rrokjen e parafundit. Vuri theksat.

2. Shqiptim me zë më të fortë ose me ton më të ngritur i

një fjale a i një pjese të fjalisë, dallim që i bëhet një fjale a një

pjese të fjalisë për të vënë në dukje rëndësinë kuptimore të

saj, peshën emocionale që ka etj. Theksi logjik (kuptimor).

Theksi emocional. Theksi i fjalisë.

THEKSOJ

1. Shqiptoj me zë më të fortë ose me ton më të ngritur

një rrokje a një zanore në fjalë, bëj që të dallohet, rrokje a një

zanore në fjalë gjatë të folurit; vë shenjën e posaçme të

theksit kur shkruaj. Theksoj zanoret (rrokjet). Theksoj me

forcë. E theksoj mirë.

2. Shqiptoj me zë më të fort ose me ton më të ngritur një

fjalë a një pjesë të fjalisë, për të vënë në dukje rëndësinë

kuptimore të saj, peshën emocionale që ka etj.

Theksoj fjalën (fjalinë).

3. Shqiptoj në një mënyrë të veçantë tingujt, fjalët ose fjalitë

në të folur; ndryshoj zërin (e ngre, e ul, e forcoj, e dobësoj

etj.), kur shpreh ndjenja të caktuara.

E theksoi mirë (drejt, keq, shtrembër). E theksoi ëmbël

(rëndë, ashpër).

THEKSUAR

1. Që shqiptohet me zë më të fortë ose me ton më të

ngritur në të folur, që theksohet (për rrokjet a zanoret në

fjalë). Zanore (rrokje) e theksuar.

Fjalë e theksuar fjalë që ka një rrokje me theks.

2. Që shqiptohet me zë më të fortë ose me ton më të

ngritur në të folur, që dallohet për të vënë në dukje rëndësinë

kuptimore të saj, peshën emocionale që ka etj. (për një fjalë a

për një pjesë të fjalisë). Fjala e theksuar në fjali.

3. I fortë i madh; që shquhet, që bie në sy, i dukshëm.

Ngjyrë e theksuar.

Pjerrësi e theksuar.

THËNIE

Togje prej dy-tri fjalësh, që hasen dendur

në gjuhë e në ligjërim dhe që jepen në fjalorë për të sqaruar

më mirë kuptimet themelore e më të zakonshme të fjalëve a

për të treguar përdorimin e tyre; togje të tilla që shërbejnë për

emërtimet e sendeve të përdorimit të përditshëm. Jepen

thëniet më të përdorshme.

THIRRMË

Pasthirrmë.

THIRROR

Gjymtyrë e dytë e fjalisë, që shprehet me një fjalë ose me një

togfjalësh dhe që, tregon njeriun a sendin, të cilit i drejtohemi

a i bëjmë thirrje. Thirror i shoqëruar me pasthirrma. Është në

funksion të thirrorit.

THIRROR

Që shpreh një thirrje, që përdoret për t’iu drejtuar dikujt a

diçkaje. Plotës thirror. Përdorim thirror. Rasa (trajta) thirrore.

Fjalia thirrore.

THIRRORE

Trajtë që marrin emrat ose përemrat, kur përdoren për t’iu

drejtuar dikujt a diçkaje, për të thirrur dikë a diçka; rasa që ka

këtë trajtë, rasa thirrore.

THJESHTË

Numërorët e thjeshtë, Numërorë nga një deri në dhjetë

Fjali e thjeshtë, një fjali e vetme.

Fjalë e thjeshtë, fjalë që ka vetëm rrënjën e mbaresat.

Kohët e thjeshta, kohë, në të cilat folja zgjedhohet pa foljet ndihmëse.

Kallëzues i thjeshtë, kallëzues që shprehet me një folje të vetme

Ligjërimi i thjeshtë, thjeshtligjërimi.

THJESHTLIGJËRIM

Shkalla më e ulët e ligjërimit nga pikëpamja e normës letrare,

që karakterizohet nga shkelje të kësaj norme, nga përzierje

dialektore, nga një bazë shoqërore jo e gjerë dhe nga

përdorimi i dendur i fjalëve e i shprehjeve me ngjyrim

emocional keqësues e të rëndë; ligjërimi i thjeshtë. Fjali

(shprehje) të thjeshtligjërimit.

THJESHTLIGJËRIMOR

Që i përket thjeshtligjërimit; që lidhet me thjeshtligjërimin, që

është karakteristik për thjeshtligjërimin. Stil thjeshtligjërimor.

Fjalë thjeshtligjërimore.

THONJËZA

Shenja pikësimi në trajtë të dy presjeve a të dy

gjysmëkllapave këndore të cilat vihen në shkrim në fillim dhe

në fund të atyre fjalëve që përsëriten pikë për pikë ashtu siç

janë thënë prej dikujt ose theksohen me qëllim (përdoren me

ironi, me tallje, me mosbesim, me përçmim etj). Vuri (hapi,

mbylli) thonjëzat.

Pages ( 26 of 30 ): « Prapa1 ... 25 26 27 ... 30Vazhdo»

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *